۲۸ جولای ۲۰۲۶ - رژیم غذایی یک پدر میتواند حتی پیش از لقاح، بر سلامت و ترکیب بدنی فرزندانش تأثیر بگذارد. مطالعهای بر روی ۴۳ گروه متشکل از پدر، مادر و نوزاد که در سیستم بهداشت عمومی «ریبرآ پرتو» در ایالت سائوپائولو برزیل تحت درمان بودند، این موضوع را اثبات کرد. تحلیلها نشان داد هرچه مصرف غذاهای فوقفرآوریشده توسط پدرها بیشتر باشد، وزن نوزاد هنگام تولد بالاتر و تجمع چربی در رانها و ناحیه سوپراایلیاک (که معمولاً به عنوان پهلوهای چاق یا love handlesشناخته میشود) بیشتر است. وزن بالای نوزاد و سطح بالای چربی بدن در اوایل زندگی، از عوامل خطر برای بیماریهای قلبی-متابولیک در بزرگسالی هستند. نتایج این مطالعه در مجله Nutrition Research منتشر شده است.
دانیلا سارتورلی، استاد دانشکده پزشکی ریبرآ پرتو در دانشگاه سائوپائولو که هماهنگکننده این مطالعه بود، گفت: «تغذیه و سلامت مادر قبل، حین و بعد از تولد نوزاد همیشه مورد توجه بوده است، اما درباره نقش رژیم غذایی پدر کمتر صحبت شده است. مطالعۀ ما نشان میدهد که این موضوع نیز برای سلامت نوزاد بسیار اهمیت دارد.»
این مطالعه اولین پژوهشی است که ارتباط بین مصرف غذاهای فوقفرآوریشده توسط پدران و ترکیب بدنی نوزادان را نشان میدهد. غذاهای موسوم به فوقفرآوریشده، ترکیبات صنعتی هستند که عمدتاً از مواد استخراجشده از غذا و افزودنیهای شیمیایی مصنوعی ساخته شدهاند؛ در ترکیبات مواردی مانند تنقلات بستهبندی شده، بیسکویتهای کرم دار، نوشابهها، وجود مواد غذایی کامل بسیار اندک یا صفر است.
فرضیۀ محققان این است که مصرف غذاهای فوقفرآوریشده بر تشکیل اسپرم، که پیش از لقاح رخ میدهد، تأثیر منفی میگذارد. دکتر ماریانا رینالدی کاروالیو، نویسنده مشترک این مطالعه، گفت: «رژیمهای غذایی غنی از غذاهای فوقفرآوریشده میتوانند محیطی پیشالتهابی در بدن ایجاد کنند که بر کیفیت اسپرم تأثیر گذاشته و بیان ژنهایی را که به نوزاد منتقل میشوند، تغییر میدهد. این فرآیند “اپیژنتیک” نامیده میشود. فعالیت ژنها بسته به عادات غذایی پدر میتواند “فعال” یا “غیرفعال” شود.»
یکی از ژنهای ذکر شده در مطالعه، IGF-II است که مسئول رشد جنین بوده و منحصراً از پدر به ارث میرسد. محققان میگویند: «مطالعات قبلی نشان دادهاند که عادات غذایی پدر میتواند از طریق فرآیندی به نام متیلاسیون (افزودن گروه متیل)، این ژن را در اسپرم از نظر بیوشیمیایی تغییر دهد و در نتیجه بر تکامل جنین تأثیر بگذارد.»
این مطالعه بخشی از پروژهای بزرگتر است که با حمایت مالی FAPESP انجام شده و به بررسی چگونگی تأثیر رژیم غذایی مادران و پدران بر سلامت نوزادان میپردازد.
بر اساس نتایج، مصرف غذاهای فوقفرآوریشده توسط پدران با وزن بالاتر نوزاد در هنگام تولد مرتبط بود، در حالی که اثر مصرف این غذاها توسط مادران معکوس بود. مصرف این غذاها توسط مادر در اوایل بارداری (تا هفته ۱۶) با وزن کمتر، قد کوتاهتر و دور سر کوچکتر نوزاد در هنگام تولد همراه بود. دکتر کاروالیو تحلیل کرد: «ما معتقدیم تأثیر مصرف غذاهای فوقفرآوریشده توسط مادر بر وزن تولد و اندازههای بدن نوزاد ممکن است با تکامل جفت مرتبط باشد که به مواد مغذی زیادی وابسته است. در واقع، غذاهای فوقفرآوریشده فاقد مواد مغذی هستند.»
پیشبینیکننده سلامت
وزن نوزاد هنگام تولد یک پیشبینیکننده مهم سلامت در دوران کودکی و بزرگسالی محسوب میشود. علاوه بر افزایش خطر مرگ، مطالعات متعدد نشان دادهاند که نوزادانی که با وزن کم (یا زیاد) متولد میشوند، ممکن است در مراحل بعدی زندگی به بیماریهای غیرواگیر مانند بیماریهای قلبی-عروقی، دیابت نوع ۲ و انواع خاصی از سرطان مبتلا شوند.
دکتر سارتورلی خاطرنشان کرد: «اگرچه مطالعۀ ما افزایش چربی کل بدن را نشان نداد، با این حال افزایش تجمع چربی در مناطق خاصی از بدن نوزاد را نشان داد. این موضوع مهم است زیرا به طور متوسط، غذاهای فوقفرآوریشده ۳۰ درصد از کل انرژی مصرفی پدرانی را که در این مطالعه بررسی شدند، تشکیل میدادند؛ بهویژه گوشتهای فرآوریشده، نوشیدنیهای قندی و بیسکویتها.»
در مطالعۀ قبلی، همین تیم مشاهده کرده بود که پدران دارای اضافهوزن تمایل به داشتن فرزندانی با وزن کمتر هنگام تولد دارند. با این حال، با تحلیل دقیق کیفیت رژیم غذایی، محققان نشان دادند که تنها وزن پدر نیست که اهمیت دارد، بلکه آنچه او میخورد نیز مهم است.
اگرچه حجم نمونه کوچک بود (تنها ۴۳ خانواده)، اما این مطالعه تلاشی پیشگامانه برای بررسی تأثیر غذاهای فوقفرآوریشده بر سلامت پدر و نوزاد است. دکتر سارتورلی گفت: «این نتایج راه را برای مطالعات بزرگتر هموار میکند و نیاز به گنجاندن مردان، و نه فقط زنان، در راهنماییهای برنامهریزی خانواده را تقویت میکند.»
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260728/Fathers-diet-before-conception-impacts-babys-body-composition.aspx